Tłumacz w sprawach BLIK, krypto i cyberprzestępczości. Problemy praktyczne

Zakres artykułu

Sprawy BLIK, kryptowalut i cyberprzestępczości stają się coraz częstszym obszarem pracy tłumacza przysięgłego. Materiał do tłumaczenia nie wygląda już jak klasyczny dokument urzędowy. Często jest to mieszanka czatów, screenów, potwierdzeń, raportów, logów, linków i danych technicznych.

Tłumacz musi zachować szczególną ostrożność, ponieważ błąd w terminologii może zniekształcić mechanizm zdarzenia.

Pierwszy problem: język potoczny

Sprawcy cyberoszustw często używają języka potocznego, emocjonalnego i skrótowego. W wiadomościach pojawia się presja czasu, prośba o pomoc, zapewnienie o zwrocie pieniędzy albo instrukcja wykonania operacji.

Tłumacz nie powinien zamieniać takiej komunikacji w język urzędowy. Właśnie potoczność, tempo i ton wypowiedzi mogą pokazywać mechanizm manipulacji.

Drugi problem: język techniczny

W tej samej sprawie mogą wystąpić terminy takie jak phishing, spoofing, wallet, private key, seed phrase, transaction hash, IP address, device ID, two-factor authentication albo blockchain explorer.

Nie każdy termin powinien być tłumaczony dosłownie. Czasami bezpieczniejsze jest zachowanie terminu angielskiego i dodanie polskiego odpowiednika opisowego, jeżeli pozwala na to charakter dokumentu.

Trzeci problem: wielojęzyczność

W sprawach cyberprzestępczych materiał bywa wielojęzyczny. Panel platformy jest po angielsku, komunikacja z pokrzywdzonym po polsku albo ukraińsku, regulamin po angielsku, a raport techniczny zawiera skróty i komunikaty systemowe.

Tłumacz powinien zachować informację o tym, które elementy występowały w jakim języku. To może mieć znaczenie dla oceny, czy pokrzywdzony rozumiał treść komunikatów.

Czwarty problem: format materiału

Zrzuty ekranu bywają ucięte, nieczytelne, pozbawione daty albo wyrwane z kontekstu. Czasami widać tylko fragment rozmowy, część numeru rachunku albo urwany adres portfela.

Tłumacz nie powinien zgadywać brakujących fragmentów. Jeżeli element jest nieczytelny, ucięty albo niewidoczny, należy to odpowiednio odnotować.

Piąty problem: identyfikatory

W materiałach cyfrowych występują identyfikatory, których nie należy tłumaczyć: numery transakcji, hashe, adresy portfeli, loginy, adresy e-mail, numery referencyjne, nazwy platform i oznaczenia systemowe.

Zmienienie jednego znaku w takim identyfikatorze może pozbawić go wartości dowodowej. Dlatego w pracy z materiałami cyfrowymi dokładność przepisu jest równie ważna jak przekład językowy.

Szósty problem: granica roli tłumacza

Tłumacz nie jest informatykiem śledczym, biegłym od kryptowalut ani analitykiem bankowym. Nie powinien samodzielnie rozstrzygać, czy transakcja była oszustwem, kto kontrolował portfel albo czy platforma była fikcyjna.

Jego zadaniem jest wierne przełożenie materiału. Jeżeli tekst źródłowy jest niejasny, tłumaczenie również powinno zachować tę niejasność, zamiast ją usuwać przez domysł.

Praktyczna metoda pracy

W sprawach BLIK, krypto i cyberprzestępczości warto pracować etapami. Najpierw należy ustalić typ materiału: czat, potwierdzenie, raport, screen, dokument bankowy czy korespondencja. Następnie trzeba zachować chronologię i oznaczenia techniczne.

Dopiero później należy rozstrzygać kwestie terminologiczne. Tłumacz powinien prowadzić własny glosariusz, aby w całym materiale konsekwentnie tłumaczyć te same pojęcia.

Znaczenie dla sądu i organów ścigania

Dobrze wykonane tłumaczenie materiału cyfrowego może ułatwić zrozumienie mechanizmu działania sprawcy, roli pokrzywdzonego i przepływu środków.

Źle wykonane tłumaczenie może natomiast stworzyć fałszywy obraz zdarzenia, zwłaszcza gdy techniczne pojęcia zostaną zastąpione uproszczonymi odpowiednikami.

Wniosek końcowy

Tłumacz w sprawach BLIK, kryptowalut i cyberprzestępczości pracuje z materiałem szczególnie wymagającym. Musi rozumieć język prawa, technologii, finansów i komunikacji internetowej.

Najważniejsze są precyzja, spójność terminologiczna, zachowanie chronologii i świadomość granic własnej roli procesowej.

Źródła

1. Kodeks postępowania karnego, przepisy dotyczące dowodów, protokołów i tłumacza.

2. Kodeks karny, przepisy dotyczące oszustwa, prania pieniędzy i przestępstw przeciwko mieniu.

3. Ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego.

4. Praktyka tłumaczenia dokumentów IT, komunikatorów, raportów AML, transakcji blockchain i materiałów bankowych.