Państwo jako gwarant skutecznej komunikacji procesowej
W postępowaniu karnym państwo ma obowiązek zorganizowania procesu w sposób zgodny z gwarancjami rzetelności. Jeżeli uczestnik nie rozumie języka postępowania, konieczne jest zapewnienie pomocy tłumacza.
Obowiązek ten nie kończy się na formalnym wyznaczeniu osoby tłumaczącej. Państwo powinno zapewnić warunki, w których tłumaczenie jest zrozumiałe, adekwatne do czynności i wystarczające dla wykonywania prawa do obrony.
Jeżeli tłumaczenie jest pozorne, niewystarczające albo nie pozwala na realny udział w czynności, problem dotyczy nie tylko tłumacza, lecz także organizacji postępowania.
Kontrola jakości tłumaczenia
Kontrola jakości tłumaczenia jest jednym z najtrudniejszych zagadnień praktycznych. Organ procesowy nie zawsze zna język, w którym komunikuje się oskarżony, dlatego może mieć ograniczoną możliwość samodzielnej oceny poprawności przekładu.
Mimo to państwo powinno stworzyć mechanizmy reagowania na sygnały problemów: niezrozumienie, skargi obrony, sprzeczne wypowiedzi, trudności komunikacyjne albo wątpliwości co do kwalifikacji tłumacza.
Prawo do tłumacza powinno obejmować także możliwość zakwestionowania jakości tłumaczenia, gdy ma ona znaczenie dla obrony.
Tłumaczenie dokumentów procesowych
Skuteczna pomoc językowa obejmuje nie tylko tłumaczenie ustne, ale również tłumaczenie dokumentów istotnych dla obrony. Osoba oskarżona powinna rozumieć dokumenty, które określają jej sytuację procesową.
Znaczenie mogą mieć w szczególności zarzuty, postanowienia o pozbawieniu wolności, akty oskarżenia, wyroki, pouczenia oraz dokumenty konieczne do wniesienia środka odwoławczego.
Brak tłumaczenia istotnych dokumentów może prowadzić do ograniczenia prawa do informacji i prawa do obrony.
Zakres zagadnienia
- odpowiedzialność państwa
- prawo do tłumacza
- skuteczne tłumaczenie
- postępowanie karne
- prawo do rzetelnego procesu
- kontrola jakości tłumaczenia