Cenzura, anonimizacja i tłumaczenie to trzy różne czynności
Korespondencja więzienna może być tłumaczona w różnych celach. Czasem chodzi o przekład dla rodziny lub pełnomocnika, czasem o materiał w postępowaniu, a czasem o tekst przeznaczony do kontroli treści, anonimizacji lub cenzury. Te czynności nie są tym samym.
Tłumacz nie powinien samodzielnie cenzurować dokumentu, jeśli zlecenie tego wyraźnie nie obejmuje. Tłumaczenie polega na przeniesieniu treści do języka docelowego. Anonimizacja polega na usunięciu albo zastąpieniu danych identyfikujących. Cenzura lub kontrola treści może wynikać z decyzji organu lub procedury jednostki.
W praktyce trzeba jasno ustalić zakres pracy. Inaczej tłumacz może nieświadomie usunąć element, który powinien zostać przetłumaczony, albo pozostawić dane, które miały być zanonimizowane przed dalszym obiegiem dokumentu.
Dane osobowe w listach osób osadzonych
Listy z jednostek penitencjarnych mogą zawierać imiona, nazwiska, adresy, numery telefonów, nazwy profili, informacje o dzieciach, stanie zdrowia, sytuacji rodzinnej, finansach, miejscu pracy, konflikcie domowym albo sprawie karnej. Wiele z tych informacji może mieć charakter wrażliwy.
Jeżeli dokument ma być tłumaczony w pełnej wersji, dane te powinny zostać oddane zgodnie z oryginałem. Jeżeli dokument ma być anonimizowany, należy wcześniej określić sposób anonimizacji: inicjały, oznaczenia typu Osoba A, zaczernienie, nawias z opisem albo inny standard przyjęty przez zlecającego.
Nie należy mieszać tych modeli. Tłumaczenie poświadczone pełnego listu i tłumaczenie wersji zanonimizowanej to dwa różne produkty. Wersja zanonimizowana powinna jasno pokazywać, które elementy zostały usunięte albo zastąpione.
Fragmenty potencjalnie podlegające kontroli
W korespondencji osadzonych mogą pojawiać się fragmenty dotyczące innych osób, pieniędzy, kontaktów, planów po wyjściu, konfliktów, postępowania karnego, świadków, adresów, relacji rodzinnych albo zachowania w jednostce. Tłumacz nie powinien oceniać, czy dany fragment powinien zostać zatrzymany, ocenzurowany lub przekazany dalej.
Rolą tłumacza jest wierne oddanie tekstu. Jeśli dokument trafia do osoby odpowiedzialnej za kontrolę korespondencji, przekład powinien umożliwiać tej osobie zrozumienie treści bez dodawania ocen tłumacza. Tłumacz nie jest organem kontroli.
W razie potrzeby można technicznie oznaczyć fragmenty nieczytelne, urwane, nadpisane albo zamazane. Nie należy jednak zastępować decyzji administracyjnej własną interpretacją ryzyka.
Jak oznaczać usunięcia i anonimizację
Jeżeli zlecenie obejmuje tłumaczenie dokumentu już zanonimizowanego, tłumacz powinien zachować ślady anonimizacji. Jeśli w oryginale widnieje zaczernienie, nawias, puste pole albo oznaczenie usunięcia, przekład powinien to pokazać.
Jeżeli anonimizacja jest wykonywana przed tłumaczeniem przez zlecającego, tłumacz pracuje na wersji zanonimizowanej i nie powinien rekonstruować brakujących danych. Jeżeli anonimizacja ma być wykonana po tłumaczeniu, należy zachować pełną treść i dopiero później przygotować wersję redakcyjną.
W dokumentach przeznaczonych do obiegu formalnego dobrym rozwiązaniem jest konsekwentne stosowanie oznaczeń, na przykład: dane zanonimizowane, fragment nieczytelny, nazwisko usunięte, adres usunięty. Oznaczenia powinny być neutralne i nie mogą sugerować treści, której nie widać.
Znaczenie dla pełnomocników, rodzin i instytucji
Tłumaczenie korespondencji więziennej może być potrzebne w sprawach rodzinnych, karnych, administracyjnych, migracyjnych, opiekuńczych i majątkowych. Ten sam list może mieć wartość emocjonalną dla rodziny i jednocześnie znaczenie procesowe.
Właśnie dlatego nie należy traktować takich dokumentów jako prostych listów prywatnych. Często zawierają one elementy, które wymagają ostrożności: dane osobowe, relacje z osobami trzecimi, informacje o dzieciach, prośby finansowe, wzmianki o świadkach lub sprawie sądowej.
Profesjonalne tłumaczenie powinno zachować treść, strukturę i charakter listu, a jednocześnie umożliwić dalsze legalne wykorzystanie dokumentu — w pełnej, zanonimizowanej albo kontrolowanej wersji.
Zakres zagadnienia
- cenzura korespondencji
- anonimizacja
- korespondencja więzienna
- zakład karny
- areszt śledczy
- dane osobowe
- tłumaczenie przysięgłe
- listy osadzonych