Historia czatu jako dowód w sprawie karnej. Wyzwania tłumacza przysięgłego

Zakres artykułu

Historia czatu coraz częściej pojawia się w aktach spraw karnych. Może dotyczyć wyłudzenia kodu BLIK, oszustwa inwestycyjnego, gróźb, stalkingu, szantażu, handlu internetowego, kryptowalut albo kontaktu sprawcy z pokrzywdzonym.

Dla tłumacza przysięgłego historia czatu jest szczególnym rodzajem materiału. To nie jest klasyczne pismo procesowe ani dokument urzędowy. To zapis komunikacji, w którym znaczenie mają słowa, kolejność, godziny, styl, emocje, pauzy i skróty.

Czat jako sekwencja zdarzeń

W sprawie karnej czat często pokazuje przebieg zdarzenia: pierwszy kontakt, budowanie zaufania, prośbę o pieniądze, przekazanie instrukcji, potwierdzenie przelewu albo reakcję pokrzywdzonego po ujawnieniu oszustwa.

Tłumacz powinien zachować kolejność wiadomości. Nie powinien porządkować rozmowy według własnego uznania ani streszczać jej w sposób, który usuwa dynamikę komunikacji.

Język potoczny i błędy

Czaty są pełne skrótów, literówek, niedokończonych zdań, emotikonów, wulgaryzmów i spontanicznych reakcji. Te elementy mogą mieć znaczenie dla oceny tonu rozmowy.

Tłumacz nie powinien nadmiernie wygładzać wypowiedzi. Jeśli oryginał był chaotyczny, natarczywy albo emocjonalny, przekład powinien zachować ten charakter.

Wiadomości głosowe i opisy załączników

Historia czatu może zawierać nie tylko tekst, lecz także informację o wiadomościach głosowych, zdjęciach, plikach, linkach i załącznikach. Jeżeli ich treść nie jest widoczna w materiale, tłumacz nie powinien jej odtwarzać.

Można natomiast oddać widoczne oznaczenia, takie jak nazwa pliku, typ załącznika, data wysłania albo komunikat systemowy.

Daty, godziny i strefy czasowe

W czatach duże znaczenie mają daty i godziny. W sprawach cyberoszustw czas wysłania wiadomości może być powiązany z momentem przelewu, zatwierdzenia kodu BLIK albo transferu kryptowalut.

Tłumacz powinien zachować format czasu widoczny w materiale. Nie powinien samodzielnie przeliczać stref czasowych, chyba że dokument wyraźnie tego wymaga albo zlecenie obejmuje takie opracowanie.

Czat wielojęzyczny

W praktyce często zdarza się, że rozmowa prowadzona jest w kilku językach. Użytkownicy przechodzą z polskiego na ukraiński, rosyjski, angielski albo język techniczny związany z platformą.

Tłumacz powinien zachować informację o wielojęzyczności materiału. Może mieć znaczenie, czy pokrzywdzony rzeczywiście rozumiał komunikaty, instrukcje albo ostrzeżenia.

Granica tłumaczenia i interpretacji

Tłumacz nie powinien samodzielnie oceniać, czy dana wiadomość była groźbą, oszustwem albo manipulacją. Jego zadaniem jest wierne oddanie treści i tonu wypowiedzi.

Ocena prawna należy do organu procesowego, sądu, pełnomocnika albo obrońcy. Tłumacz powinien pozostawać neutralny.

Wniosek końcowy

Historia czatu jako dowód wymaga od tłumacza szczególnej staranności. Trzeba zachować język, chronologię, identyfikatory, skróty, emocje i strukturę komunikacji.

W sprawach karnych czat może być nie tylko zapisem rozmowy, lecz także rekonstrukcją mechanizmu przestępstwa.

Źródła

1. Kodeks postępowania karnego, przepisy dotyczące dowodów i udziału tłumacza.

2. Kodeks karny, przepisy dotyczące oszustwa, gróźb, stalkingu i przestępstw przeciwko mieniu.

3. Ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego.

4. Praktyka tłumaczenia komunikatorów, historii czatów i materiałów cyfrowych.